shutterstock 713600716 1024x683 - Een waardig afscheid - er moet ook gelachen worden!

Elke dag nemen wij afscheid. Vaak van de kleinste dingen en ook van korte duur. Ik breng Fos weg naar de gastouder en neem daar afscheid van hem, wetende dat het van korte duur is voordat ik hem weer zie. Zo ook als Boris mij een afscheidszoen geeft aan de start van de dag. Want, wij zien elkaar in de avond weer. Toch? Wij kennen allemaal wel een situatie waarin wij echt afscheid hebben moeten nemen van iemand, van een dierbare. Ik wel, meerdere helaas. En ik weet dat een afscheid essentieel kan zijn in een rouwproces.

Dit artikel betreft een samenwerking.

Het is niet iets waar je vaak of graag over nadenkt, je eigen – of andermans – afscheid. Want, je bent jong en je hebt nog een heel – gepland – leven voor je. Pas op latere leeftijd is vaak het concept afscheid nemen van vrienden, dierbare en ook plaatsen en spullen iets wat gaat leven. Eerder is niet nodig, eerder is misschien wel doemdenken.

Ik ben een vrouw die graag alles op orde heeft. Ik heb verzekeringen voor brandschade, voor autopech, voor het geval dat ik weer thee over mijn laptop heen gooi. Ik houd rekening met vrijwel alles wat fout kan gaan. Niet elke dag maar ik heb er ooit wel over nagedacht en heb er rekening mee gehouden hoe ik dan dien te handelen. Zo ook over mijn afscheid. Over Boris zijn afscheid. Zelfs over het afscheid van mijn ouders. Klinkt dat morbide? Ik denk dat heel veel mensen wel eens na hebben gedacht hoe ze te rusten gelegd willen worden. Hoe je iemand van wie je heel veel houdt zijn laatste eer wil brengen. Elke keer als ik op een begrafenis ben dan moet ik er altijd even aan denken. En dat is de reden waarom er een map ‘Boris’ op mijn laptop staat.

In die map staan een aantal zaken, voor het geval dat mij iets overkomt. Boris en ik hebben altijd een ratio gehad als het gaat om de mogelijkheid dat een van ons eerder dan verwacht en gewild afscheid zou moeten nemen van de ander, van het aardse leven zoals wij het hier kennen. Verstandig als dat wij zijn hebben wij daarom het een en ander op papier staan. Gewoon, voor het geval dat. Wij weten hoe wij moeten handelen in het geval dat een van ons in en ongeval komt, wat de wensen zijn omtrent donatie maar ook wie wat waar kan vinden als het gaat om financiële zekerheid, verzekeringen en administratie. Want als je je ergens niet mee bezig wil houden als je in dat moment verkeerd, is het wel de administratieve rompslomp. Wij hebben geleerd van wat wij bij andere zagen.

Dus, er staat een map op mijn laptop. Een map met informatie. Wij noemen hem ook wel ‘oh ja, die ene map’. Ik weet niet alles wat er in Boris zijn map staat omtrent zijn overlijden en zijn afscheid maar wel genoeg. Ik weet dat als wij samen zouden moeten komen om het moeilijkste te doen wat er van mij als vrouw verwacht wordt, hij zou willen dat er niet alleen gehuild wordt van verdriet maar ook.. gelachen wordt. Boris maakte iedereen altijd aan het lachen, door een schunnige mop of een sarcastische opmerking of door een uit de hand gelopen woordgrap. Zo is hij, altijd al geweest. Een bengel, een brutaaltje, een aapje. Er gaat zelden een dag voorbij dat Boris mij niet laat lachen en dat is een van de dingen die ik zo aan hem waardeer. Hij weet zelfs uit de meest verdrietige situatie wel een moment te pakken om mij een glimlach te bezorgen.

shutterstock 520394380 1024x683 - Een waardig afscheid - er moet ook gelachen worden!

Ik weet dat ik graag bepaalde liederen gezongen wil hebben tijdens mijn afscheid. Liederen die mij altijd een doel gaven als het tegenzat, als ik het even niet meer wist. Liederen die ervoor zorgden dat in mijn verdriet ik besefte waar mijn hulp vandaan kwam. Ik wil ook dat er gegeten wordt bij mijn afscheid en veel ook. Wijnen, verschillende hapjes en gangen. ‘Voedsel eten verbindt mensen, Elise’ zei mijn grootmoeder altijd. En gelijk had ze, het zorgt ervoor dat mensen gaan praten en het creëert vaak een fijne sfeer. Want hoe gek het ook klinkt; ik wil namelijk dat men ook een fijne dag heeft. Hoe kan je een fijne dag hebben op iemands begrafenis Elise? Nou, ik heb menig afscheid meegemaakt en ik weet uit ervaring hoe intens belangrijk het is om samen te komen tot elkaar, om de dag goed af te sluiten. Na het overlijden van mijn grootmoeder zijn wij als gezin samen gaan eten, hebben gelachen en geproost op het leven en zijn, na de vele tranen, ook met een kalm gemoedsrust en een glimlach uit elkaar gegaan. Ik wil dat het leven gevierd wordt en niet dat er alleen om de dood gerouwd is.

Nadenken over je afscheid. Niet leuk, wel belangrijk. Ik heb er over nagedacht en heb er ook voor gezorgd dat naasten niet meer van alles hoeven uit te zoeken áls het zover is. Dat is een taak waar ik hen niet mee wil belasten, zeker niet dan. Dat is hoe ik mij voorbereid op mijn afscheid; door praktische zaken af te handelen. Zoals ik altijd al heb gedaan voor mijzelf en voor ons als gezin. En ook door over het financiële aspect na te denken door te kijken naar een uitvaartverzekering. De juiste mensen die het afscheid vorm geven is essentieel. Ook een uitvaartorganisatie moet bij je passen, bij je wensen en ideeën over dit moment.

Dat er gelachen moet worden, naast de overdaad aan tranen, staat dus bij ons als een huis. Dat er geklonken, geproost en gegeten moet worden ook. Dat er Bob Dylan gedraaid moet worden bij Boris, dat is een voldongen feit. Dat het waardig en passend moet zijn is ook absoluut nodig. Het afscheid is hoe men je zal herinnering en dat is enorm belangrijk. Door het geleden verlies in de afgelopen jaren gaat zo’n afscheid mij aan het hart. Een begrafenis, dienst of moment is essentieel voor de verwerking die plaatsvindt. Het kan een bepaalde rust geven als er op een goede manier afscheid is genomen.

Ik weet dat vele van mijn bezoekers in dezelfde leeftijdscategorie zitten als ik, maar dat heeft mij nooit tegengehouden om over dit belangrijke onderwerp na te denken. Heb jij hier wel eens over nagedacht? Wat zou jij graag na willen laten of mee willen geven bij je afscheid? Ook Karen heeft hierover nagedacht, je kan hier lezen hoe zij haar laatste jaar te leven zou invullen.

Liefs,

Elise Joanne

Afbeelding Shutterstock.